VungChac.comVững Chắc
Các phương pháp gia cố — hiểu nguyên lý

Bơm keo epoxy vào vết nứt bê tông: khi nào dán liền kết cấu, khi nào chỉ là che đi

Bơm keo epoxy khôi phục vết nứt bê tông ra sao, vì sao vết nứt còn sống sẽ nứt lại bên cạnh, khác gì bơm vật liệu đàn hồi chống thấm và cách nghiệm thu keo đã đầy.

Rows of small plastic injection ports are fixed along a diagonal crack on a concrete beam side, a gloved hand holds a cartridge gun, macro view, neutral light

Bơm keo epoxy là đưa keo kết cấu có độ chảy cao vào trong vết nứt qua các đầu bơm gắn dọc theo nó, để keo lấp đầy và dán hai mặt nứt lại thành một khối; khi làm đúng trên vết nứt đã dừng, phần bê tông ấy làm việc gần như liền trở lại. Với vết nứt còn "sống", tức còn mở rộng vì lún chưa dừng, vì co giãn nhiệt hay tải thay đổi, keo cứng chỉ khóa chỗ cũ và vết nứt mới sẽ mở ra ngay bên cạnh.

Nhiều người gọi chung mọi việc bơm vào vết nứt là "bơm keo", nhưng có hai mục đích khác nhau: dán liền kết cấu bằng keo cứng, và chặn nước bằng vật liệu đàn hồi hoặc vật liệu nở. Nhầm hai mục đích là nhầm phương án. Bài này giúp bạn phân biệt, biết khi nào bơm keo có ý nghĩa và nghiệm thu thế nào.

Vết nứt chết và vết nứt sống: câu hỏi phải trả lời trước

Vết nứt "chết" là vết nứt đã ngừng thay đổi: nguyên nhân gây ra nó đã qua, như co ngót lúc bê tông mới đông cứng, một lần quá tải đã được dỡ bỏ, một đợt lún đã ổn định. Vết nứt "sống" vẫn đang mở ra, khép vào hoặc dài thêm: nhà còn lún, dầm còn chịu tải lớn hơn sức, hoặc bộ phận co giãn theo nhiệt độ ngày đêm, theo mùa.

Keo epoxy sau khi cứng thì chắc và cứng hơn bê tông xung quanh. Đặt nó vào một vết nứt còn sống giống như hàn chết một khớp đang cần cử động: lực vẫn còn đó, bê tông bên cạnh yếu hơn keo, nên vết nứt mới xuất hiện song song, cách vết cũ vài phân. Chủ nhà thấy "bơm rồi vẫn nứt" và nghĩ keo kém, trong khi vấn đề là chọn sai thời điểm.

Cách phân biệt là theo dõi. Gắn mốc, đo độ rộng vết nứt theo lịch, so sánh qua vài tuần đến vài tháng, qua cả ngày nóng và ngày mát. Số đo đứng yên thì có thể là vết nứt chết. Số đo tăng dần thì phải tìm nguyên nhân và xử lý nguyên nhân trước. Số đo dao động theo nhiệt độ thì đó là vết nứt co giãn, thường phải xử lý bằng vật liệu đàn hồi hoặc khe co giãn chứ không phải keo cứng. Thời gian theo dõi bao lâu do kỹ sư quyết định.

Dấu hiệu vết nứt, mục đích bơm và vật liệu thường gặp

Bảng tham khảo; độ rộng vết nứt và lựa chọn vật liệu cuối cùng do kỹ sư quyết định.

Kiểu vết nứtTình trạng theo dõiMục đíchVật liệu thường gặp
Nứt dầm, cột do một lần quá tải đã dỡĐứng yênDán liền kết cấuKeo epoxy độ nhớt thấp
Nứt co ngót mảnh trên sàn, khôĐứng yênThường chỉ cần trám bề mặtKeo hoặc vữa trám theo chỉ định
Nứt sàn mái, sê nô có nước rỉDao động theo nhiệt độChặn nướcVật liệu đàn hồi hoặc vật liệu nở gặp nước
Nứt tường tầng hầm, bể ngầm đang rỉ nướcƯớt, có áp lực nướcChặn nướcVật liệu nở dạng nhựa chịu nước
Nứt dầm, tường do móng còn lúnTăng dầnChưa bơmXử lý lún trước, theo dõi tiếp
Nứt rộng, bê tông vỡ vụn hai mépBất kỳBơm không đủĐục, vá bằng vữa sửa chữa, có thể kèm gia cường

Hai dòng chặn nước dùng vật liệu khác hẳn keo epoxy: chúng mềm hoặc nở, bịt được nước nhưng không trả lại khả năng chịu lực. Nếu vết nứt vừa thấm vừa ở bộ phận chịu lực, kỹ sư có thể phải làm hai việc tách biệt.

Keo đi vào vết nứt như thế nào

Người thi công gắn các đầu bơm nhỏ dọc theo vết nứt, cách nhau một khoảng tùy độ rộng và chiều sâu vết nứt. Mặt ngoài vết nứt giữa các đầu bơm được bịt kín bằng keo bịt bề mặt để keo bơm vào không trào ra. Khi lớp bịt đã cứng, keo được bơm vào đầu bơm thấp nhất với áp lực thấp và đều.

Keo chảy lan trong vết nứt. Khi thấy keo trào ra ở đầu bơm kế bên, người thợ bịt đầu đang bơm, chuyển sang đầu tiếp theo. Cứ thế đi dần từ dưới lên với vết nứt đứng, từ đầu này sang đầu kia với vết nứt ngang. Cách này đẩy không khí ra phía trước, không nhốt bọt khí trong vết nứt.

Áp lực cao không làm keo vào nhiều hơn; nó có thể mở rộng vết nứt, làm bung lớp bịt hoặc làm vỡ mép bê tông mỏng. Vết nứt xuyên qua hết bề dày sàn cần bịt cả mặt kia, không thì keo chảy hết xuống tầng dưới. Vết nứt rất mảnh cần keo loãng hơn và thời gian thấm lâu hơn. Sau khi keo cứng, đầu bơm và lớp bịt được mài bỏ, bề mặt trả lại phẳng.

Một điều chủ nhà nên biết: keo chỉ dán được hai mặt nứt sạch. Vết nứt lâu năm đầy bụi, rêu, vữa vụn, nước bẩn thì phải được làm sạch theo chỉ định trước khi bơm, nếu không keo bám vào bụi.

Trình tự một ca bơm keo dầm và điểm nghiệm thu

Ví dụ dầm phòng khách nhà chú Bình có hai vết nứt thẳng đứng giữa nhịp, xuất hiện sau thời gian để nhiều thùng hàng nặng trên sàn tầng trên. Hàng đã dọn đi, mốc theo dõi đứng yên sau hai tháng. Trình tự thường gặp:

  1. Kỹ sư xác nhận nguyên nhân đã qua và kiểm tra dầm còn đủ khả năng chịu tải hiện tại hay cần gia cường thêm.
  2. Đục bỏ lớp trát dọc vết nứt để lộ bê tông, làm sạch mặt và miệng vết nứt.
  3. Gắn đầu bơm, bịt mặt vết nứt, chờ lớp bịt cứng. Nghiệm thu: khoảng cách đầu bơm, lớp bịt kín.
  4. Bơm keo từ đầu thấp, chuyển đầu khi keo trào ra đầu kế tiếp, ghi lượng keo từng đoạn.
  5. Chờ keo cứng theo thời gian quy định, mài bỏ đầu bơm và lớp bịt.
  6. Kiểm tra keo đã đầy: khoan lấy một lõi nhỏ qua vết nứt ở vị trí kỹ sư chọn nếu có yêu cầu, hoặc dùng phương pháp kiểm tra không phá hủy. Nghiệm thu: lõi khoan thấy keo lấp kín theo chiều sâu.
  7. Gắn lại mốc theo dõi cạnh chỗ vừa bơm để biết có vết nứt mới hay không.

Bước cuối hay bị bỏ. Một mốc nhỏ cạnh chỗ bơm, đọc lại sau vài tháng, là cách rẻ nhất để biết nguyên nhân có thật sự đã dừng hay chưa.

Trong ca nhà chú Bình, kỹ sư còn ghi rõ trong biên bản tải tối đa được đặt lại lên sàn tầng trên. Bơm keo trả lại tính liền khối cho dầm, nhưng nếu gia đình lại chất hàng nặng như trước thì dầm sẽ nứt đúng như lần đầu, có khi ngay cạnh chỗ vừa bơm.

Áp vào nhà bạn: trước khi gọi người đến bơm keo

Tự chuẩn bị những thông tin dưới đây giúp kỹ sư trả lời nhanh câu hỏi quan trọng nhất là vết nứt sống hay chết:

  • Ghi ngày phát hiện vết nứt, và từ đó đến nay nó có dài thêm, rộng thêm không.
  • Đánh dấu hai đầu vết nứt bằng bút chì kèm ngày, đo độ rộng ở vài điểm cố định bằng thước đo vết nứt nếu có.
  • Chụp ảnh cùng một góc, cùng khoảng cách, đặt thước dây bên cạnh, theo lịch cố định.
  • Ghi những thay đổi gần đây: thêm đồ nặng, nhà bên xây, ngập nước, sửa chữa đục phá.
  • Ghi vết nứt có ẩm, có nước rỉ, có vệt rỉ sét chảy ra không.
  • Xem phía đối diện của dầm, sàn, tường có vết nứt tương ứng không.

Nếu trong lúc theo dõi thấy vết nứt mở rộng nhanh trong vài ngày, dầm võng xuống, nghe tiếng răng rắc, hoặc bê tông rơi từng mảng, hãy dừng theo dõi tại nhà: cho người ra khỏi khu vực, nhờ người có chuyên môn chống đỡ tạm và gọi kỹ sư kết cấu đến ngay.

Lỗi hay gặp với bơm keo

Bơm ngay khi thấy nứt. Chưa biết vết nứt sống hay chết. Bơm xong vài tháng nứt lại bên cạnh.

Dùng keo cứng cho vết nứt co giãn. Sàn mái nứt vì nắng nóng ngày đêm cần vật liệu đàn hồi; keo cứng chỉ dời vết nứt đi chỗ khác.

Dùng vật liệu chống thấm rồi tưởng đã gia cố. Vật liệu nở hay đàn hồi bịt được nước nhưng không trả lại khả năng chịu lực cho dầm, cột.

Bơm áp lực cao cho nhanh. Mở rộng vết nứt, bung lớp bịt, keo chảy sang chỗ khác.

Trám miệng vết nứt bằng keo rồi coi là đã bơm. Keo chỉ nằm ở mặt ngoài, bên trong vẫn rỗng. Mặt ngoài nhìn giống hệt vết nứt đã bơm đầy.

Không có kiểm tra sau. Không lõi khoan, không mốc theo dõi thì không ai biết keo đã đi tới đâu.

Bơm trên vết nứt bẩn, ẩm lâu năm. Vết nứt ở ban công, sàn vệ sinh thường đầy cặn vôi, bụi và nước. Keo bám vào lớp cặn chứ không vào bê tông, nhìn ngoài vẫn đầy mà bên trong không dính.

Che kín ngay sau khi bơm. Ốp gạch, đóng trần lên chỗ vừa bơm thì mất luôn cơ hội nhìn thấy vết nứt mới. Nên để lộ hoặc chừa một ô kiểm tra trong thời gian theo dõi kỹ sư đề nghị.

Câu nên hỏi kỹ sư hoặc đơn vị thi công

Danh sách ngắn để buổi trao đổi không bỏ sót:

  • Vết nứt này đã được theo dõi bao lâu, số đo cho thấy nó đã dừng chưa?
  • Mục đích bơm là dán liền kết cấu hay chặn nước?
  • Vật liệu dùng là loại gì, vì sao chọn loại đó cho vết nứt này?
  • Vết nứt có xuyên hết bề dày không, mặt kia xử lý thế nào?
  • Kiểm tra keo đã đầy bằng cách nào, có khoan lõi không?
  • Sau khi bơm, bộ phận này có cần gia cường thêm hay đã đủ khả năng chịu lực?
  • Nếu xuất hiện vết nứt mới bên cạnh thì nghĩa là gì và phải làm gì?

Câu thứ sáu quan trọng: bơm keo khôi phục tính liền khối nhưng không làm dầm khỏe hơn lúc chưa nứt. Nếu nguyên nhân là thiếu khả năng chịu lực, bơm keo thường chỉ là bước đầu trước khi gia cường.

Câu hỏi thường gặp

Vết nứt bê tông nào cũng bơm keo được không?

Không. Vết nứt còn đang phát triển cần xử lý nguyên nhân trước; vết nứt rất rộng hoặc bê tông vỡ vụn hai mép thường phải đục vá; vết nứt co giãn theo nhiệt cần vật liệu đàn hồi chứ không phải keo cứng.

Bơm keo epoxy có làm dầm khỏe hơn không?

Bơm keo đúng cách giúp phần bê tông nứt làm việc liền khối trở lại, gần với trạng thái trước khi nứt. Nó không tăng khả năng chịu lực vượt quá thiết kế ban đầu; muốn tăng phải gia cường thêm.

Vì sao bơm keo rồi vẫn nứt?

Thường vì vết nứt còn sống: nguyên nhân như lún, quá tải, co giãn nhiệt vẫn còn. Keo cứng giữ chặt chỗ cũ nên bê tông bên cạnh nứt thay. Cũng có thể keo không vào đầy do vết nứt bẩn hoặc bơm sai cách.

Bơm keo và trám vết nứt khác nhau thế nào?

Trám chỉ lấp miệng vết nứt ở bề mặt cho kín và đẹp. Bơm keo đưa vật liệu vào sâu bên trong để dán hai mặt nứt. Với vết nứt ở bộ phận chịu lực, trám bề mặt không thay được bơm keo.

Vết nứt đang rỉ nước có bơm epoxy được không?

Keo epoxy thông thường bám kém khi vết nứt ướt và có nước chảy. Kỹ sư thường dùng vật liệu nở chịu nước để chặn nước trước, rồi mới tính đến việc khôi phục kết cấu nếu cần.

Làm sao biết keo đã vào đầy vết nứt?

Trong lúc bơm, keo trào ra ở đầu bơm kế tiếp là dấu hiệu keo đã chảy qua đoạn đó. Sau khi cứng, cách chắc nhất là khoan lấy lõi nhỏ qua vết nứt ở vài vị trí để xem keo lấp tới đâu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138