VungChac.comVững Chắc
Nứt dầm, cột, sàn, ban công

Ban công bị nứt sát chân tường: dấu hiệu ban công đua ra ngoài đang yếu

Ban công đua ra ngoài chỉ được giữ ở một đầu nên vết nứt sát chân tường, ban công chúc xuống hay lan can lung lay cần được đọc kỹ. Bảng dấu hiệu và việc nên làm.

A young Vietnamese woman kneels on a narrow townhouse balcony, placing a spirit level on the tiled floor near the doorway, seen from inside the room, soft overcast light

Ban công bị nứt đáng lo nhất khi vết nứt chạy ngang ở mặt trên sàn ban công, sát chân tường hoặc ngưỡng cửa, vì đó là chỗ ban công đua ra ngoài chịu lực lớn nhất và là nơi nó gãy nếu hỏng. Kèm theo các dấu hiệu như đầu ban công chúc xuống, nước đọng dồn về phía ngoài, lan can lung lay hay mặt dưới bê tông bong lộ thép rỉ, thì bạn nên ngừng sử dụng ban công và mời kỹ sư kết cấu xem sớm.

Bài này giải thích vì sao ban công đua khác hẳn sàn trong nhà, đọc từng vị trí vết nứt, đưa ra bảng mức lo, danh sách tự kiểm mỗi mùa mưa và các bước an toàn khi nghi ban công yếu. Không có phần nào hướng dẫn bạn tự đục, tự gia cố ban công: đây là bộ phận mà khi hỏng thường rơi thẳng xuống người bên dưới.

Ban công đua chịu lực khác sàn trong nhà thế nào

Sàn trong phòng được đỡ bởi dầm hoặc tường ở bốn phía. Ban công đua thì khác: nó nhô ra khỏi mặt nhà và chỉ được giữ ở một đầu, nơi nó ngàm vào dầm hoặc sàn bên trong. Kỹ sư gọi đây là kết cấu công xôn. Hình dung một tấm ván thò ra khỏi mép bàn, bạn đè tay lên đầu ván: chỗ chịu lực lớn nhất là ngay mép bàn, và mặt trên tấm ván ở đó bị kéo căng.

Vì vậy thép chịu lực chính của ban công phải nằm ở phía trên, gần mặt sàn, và phải neo đủ sâu vào phần sàn bên trong. Nếu khi đổ bê tông, công nhân giẫm lên làm lưới thép tụt xuống đáy, hoặc thép neo vào trong quá ngắn, ban công có thể đứng được nhiều năm nhờ phần dự trữ rồi hỏng khi tải tăng hoặc thép rỉ. Kiểu hỏng này thường ít báo trước như dầm.

Điểm yếu thứ hai là nước. Ban công phơi mưa nắng, mặt trên thường lát gạch, chống thấm không kỹ, nước ngấm theo ron gạch xuống đúng lớp thép phía trên. Thép rỉ ngay ở chỗ chịu lực lớn nhất là kịch bản mà kỹ sư lo nhất ở ban công nhà cũ.

Đọc vị trí vết nứt trên ban công

Vết nứt ngang mặt trên, sát chân tường hoặc ngưỡng cửa. Đây là vị trí đáng lo nhất. Nó cho thấy vùng chịu kéo của ban công đã nứt, có thể do quá tải, thép tụt hoặc thép rỉ. Thường bị gạch lát che, chỉ lộ ra thành một hàng ron gạch nứt chạy song song với tường. Thấy dấu hiệu này, ngừng dùng ban công và gọi kỹ sư.

Vết nứt ở mặt dưới ban công gần chân tường. Mặt dưới vùng chân ban công thường chịu nén, ít nứt hơn. Vết nứt ở đây có thể do co ngót hay lớp trát; nếu kèm vệt rỉ hoặc bê tông bong thì cần xem.

Bê tông bong ở mặt dưới hoặc mép ngoài, lộ thép rỉ. Thường do nước ngấm lâu năm. Ở mép ngoài, thép rỉ chủ yếu là thép phân bố, ít nguy hiểm tức thì hơn, nhưng mảng bê tông bong có thể rơi xuống người đi đường. Nếu bong ở mặt dưới gần chân ban công thì nghiêm trọng hơn.

Khe nứt giữa ban công và tường nhà. Một khe mảnh chạy dọc chân tường có thể chỉ là tách lớp trát. Khe mở rộng, kèm ban công chúc xuống, là dấu hiệu ban công đang xoay quanh chỗ ngàm.

Tường lan can xây gạch nứt, tách khỏi trụ. Lan can gạch nặng và thường xây không giằng tốt. Nứt chân lan can, lan can nghiêng ra ngoài là nguy cơ ngã người, đồng thời là tải trọng lớn ở đúng đầu ban công.

Bảng dấu hiệu ở ban công và mức lo

Mức lo dưới đây là đánh giá thường gặp. Với ban công, khi phân vân hãy xếp lên mức cao hơn, vì hậu quả khi hỏng là rơi xuống.

Dấu hiệu ở ban côngThường doĐộ khẩn (tham khảo)Làm gì
Ron gạch nứt thành hàng song song chân tườngMặt trên chân ban công nứtCaoNgừng dùng ban công, gọi kỹ sư
Nước đọng dồn ra mép ngoài, trước kia thoát bình thườngĐầu ban công chúc xuốngCaoĐo bằng thước thuỷ, gọi kỹ sư
Mặt dưới bê tông bong, lộ thép rỉ ở mép ngoàiThấm lâu nămTrung bìnhRào bên dưới, kỹ sư đánh giá
Mặt dưới bong gần chân ban côngThép chịu lực có thể rỉCaoNgừng dùng, rào bên dưới, gọi kỹ sư
Lan can lung lay, nứt chân lan canNeo lan can kém, rỉ chân trụCao với người dùngKhông tì, không cho trẻ ra
Mạng nứt nhỏ trên lớp trát mặt dướiCo ngót vữaThấpTheo dõi, chống thấm mặt trên

Ban công tầng trên vỉa hè hoặc lối đi chung cần được ưu tiên hơn ban công nhìn ra sân trong, vì người bên dưới không biết để tránh.

Tự kiểm ban công nhà mình trước mỗi mùa mưa

Danh sách này làm trong mười lăm phút, không cần dụng cụ đặc biệt. Chỉ làm khi ban công chưa có dấu hiệu nguy hiểm ở bảng trên:

  • Đặt một thước thuỷ dài lên mặt sàn ban công, vuông góc với tường: mặt sàn nên hơi dốc ra ngoài để thoát nước, nhưng nếu độ dốc tăng so với năm trước thì cần chú ý.
  • Đổ một ít nước, xem nước chảy về đâu và đọng ở đâu. Ghi lại để so sánh năm sau.
  • Nhìn kỹ hàng ron gạch sát ngưỡng cửa: có nứt thành đường liên tục không, có ron mới bị bung không.
  • Lắc nhẹ lan can ở nhiều điểm, kiểm tra chân trụ lan can có rỉ, nứt, có khe hở với sàn không.
  • Từ dưới đất hoặc ban công tầng dưới, nhìn lên mặt dưới: có vệt nâu, mảng phồng, mảng bong, nước nhỏ giọt không.
  • Kiểm tra lỗ thoát nước, ống thoát có tắc không; ban công đọng nước lâu là ban công ngấm nước.
  • Chụp ảnh tất cả các điểm trên, lưu theo năm.

Ban công nhà cũ trên hai mươi năm, nhà gần biển, nhà từng bị thấm ban công kéo dài nên mời kỹ sư xem định kỳ thay vì chỉ tự kiểm.

Thứ đặt lên ban công cũng là tải trọng

Ban công nhà ở thường được tính cho người đứng, vài chậu cây và đồ phơi. Theo thời gian, nhiều gia đình biến ban công thành vườn rau, đặt bể cá, kê máy giặt, để bồn nước, hoặc quây kính, lợp mái biến thành phòng ở. Mỗi thứ nghe không đáng kể, cộng lại có khi vượt xa tải thiết kế, mà lại dồn đúng vào phần đầu ban công, nơi tạo ra lực lớn nhất ở chỗ ngàm.

Để hình dung: một chậu cây lớn đất ướt có thể nặng cả trăm ki-lô-gam, một bể cá dài một mét đầy nước nặng vài trăm ki-lô-gam, tường gạch xây quây ban công mỗi mét dài nặng hàng trăm ki-lô-gam. Đất trồng ngấm nước sau mưa còn nặng thêm đáng kể.

Căn hộ cô Lan ở tầng bốn nhà tập thể có ban công nhỏ bị quây kính và đặt thêm ba hàng chậu cây. Hàng ron gạch sát cửa bắt đầu nứt, nước tưới cây đọng ở mép ngoài. Việc đầu tiên kỹ sư yêu cầu không phải là sửa gì mà là dời toàn bộ chậu cây vào trong, rồi mới khảo sát. Nếu bạn định làm vườn trên ban công hay quây ban công, hỏi kỹ sư trước, không phải sau khi vết nứt đã xuất hiện.

Ban công nhà mới và ban công nhà cũ: mỗi loại cần để ý một kiểu

Ban công nhà mới xây, dưới năm năm. Rủi ro chính nằm ở thi công: thép mặt trên bị giẫm tụt khi đổ bê tông, thép neo vào trong ngắn, tháo cây chống quá sớm. Những lỗi này thường lộ ra sớm, qua việc ban công võng nhẹ ngay năm đầu hoặc ron gạch sát cửa nứt khi chưa đặt gì nặng. Nếu thấy, báo ngay cho bên xây trong thời gian bảo hành và giữ ảnh chụp có ngày.

Ban công nhà mười lăm, hai mươi năm trở lên. Rủi ro chính chuyển sang thấm và rỉ thép. Lớp chống thấm cũ đã hết tác dụng, ron gạch hở, nước ngấm mỗi mùa mưa. Dấu hiệu hay gặp là vệt nâu, mảng bong ở mặt dưới, rồi đến vết nứt chân ban công. Ở loại này, sửa chống thấm mặt trên sớm là việc rẻ nhất và có ích nhất cho kết cấu.

Ban công đã cải tạo, cơi nới. Ban công được nới rộng ra, đổ thêm một phần, quây tường hay lợp mái thường không còn làm việc như thiết kế ban đầu. Nếu bạn mua lại nhà cũ có ban công kiểu này, hãy hỏi chủ cũ đã làm gì, làm năm nào, ai làm, và coi đó là mục cần kỹ sư xem đầu tiên khi khảo sát nhà.

Nghi ban công nguy hiểm: các bước an toàn

Khi đã thấy dấu hiệu mức cao trong bảng, hãy làm theo thứ tự này:

  1. Ngừng sử dụng ban công, khoá cửa ra ban công, dặn trẻ nhỏ và người già trong nhà.
  2. Không ra ban công để dọn đồ nặng nếu ban công đã chúc xuống thấy rõ hoặc có tiếng kêu; nếu ban công còn ổn định, chỉ một người ra dời bớt đồ nặng nhất vào trong, đi sát tường.
  3. Báo hộ ở tầng dưới và rào, đặt vật cản ở vỉa hè hoặc lối đi ngay bên dưới để không ai đứng, đỗ xe dưới ban công.
  4. Gọi kỹ sư kết cấu đến xem; việc chống đỡ tạm từ bên dưới phải do người có chuyên môn quyết định vị trí và cách làm.
  5. Báo UBND cấp xã khi ban công nằm trên lối đi chung, vỉa hè, hoặc có nguy cơ rơi ảnh hưởng người khác.

Những câu nên hỏi kỹ sư: ban công còn dùng được không và với tải bao nhiêu; thép chịu lực ở mặt trên có bị rỉ hay tụt không; có cần đo, dò thép hay mở gạch lát ở chân ban công không; và hướng xử lý ở mức nguyên lý là gì. Hãy đề nghị ghi kết luận thành văn bản, nhất là ở nhà chung cư, tập thể, nơi ban công liên quan đến người khác.

Câu hỏi thường gặp

Ban công bị nứt một đường sát cửa ra vào có nguy hiểm không?

Vết nứt chạy ngang sát chân tường hoặc ngưỡng cửa, nhất là ở mặt trên sàn ban công, thường là vị trí đáng lo nhất vì đó là chỗ ban công chịu lực lớn nhất. Nên ngừng dùng ban công, không đặt đồ nặng và mời kỹ sư kết cấu xem sớm.

Ban công đọng nước ở mép ngoài có phải ban công bị võng không?

Có thể. Nếu trước đây nước thoát bình thường mà nay lại dồn ra mép ngoài, đầu ban công có thể đã chúc xuống. Hãy đo bằng thước thuỷ, so với ảnh cũ, và mời kỹ sư nếu độ dốc thay đổi rõ.

Có nên quây kính, lợp mái biến ban công thành phòng không?

Việc này làm tăng tải trọng ở đúng đầu ban công và có thể liên quan đến quy định về xây dựng, cải tạo. Trước khi làm, nên mời kỹ sư kiểm tra khả năng chịu lực của ban công và hỏi thủ tục ở chính quyền cấp xã nơi có nhà.

Mảng bê tông dưới ban công bị bong có tự đục bỏ được không?

Không nên tự đục. Việc tác động lên ban công đang yếu có thể làm rơi mảng lớn hơn hoặc làm hỏng thêm lớp bê tông quanh thép. Hãy rào khu vực bên dưới để đảm bảo an toàn và mời kỹ sư đánh giá trước.

Ban công nhà tập thể cũ có nên đứng ra phơi đồ không?

Nếu ban công không có các dấu hiệu nứt chân, chúc xuống, bong bê tông hay lan can lung lay, việc phơi đồ nhẹ thường không vấn đề. Nhưng ban công nhà tập thể cũ nhiều năm không ai kiểm tra nên được kỹ sư xem định kỳ, và tránh đặt đồ nặng hay đứng đông người.

Lan can ban công lung lay có liên quan đến kết cấu ban công không?

Lan can lung lay thường do chân trụ neo kém hoặc rỉ, là nguy cơ ngã người trước tiên. Nhưng nếu chân lan can nứt cùng với mép sàn ban công, hoặc tường lan can gạch nghiêng ra ngoài, cần kỹ sư xem cả sàn ban công.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138